İzmir’de deprem senaryolarına karşı yeni karar destek sistemi: İZMİR-SAFE

İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası bir depremin kentte yaratabileceği etkileri önceden analiz etmek ve afetlere hazırlık çalışmalarını güçlendirmek amacıyla İZMİR-SAFE Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi’ni geliştiriyor. Sistem; bina hasarından yol kapanmalarına, altyapı sorunlarından itfaiye ve sağlık ekiplerinin erişimine kadar birçok kritik veriyi aynı platformda değerlendiriyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Deprem Master Planı kapsamında yürüttüğü İZMİR-SAFE projesi, olası bir deprem sonrasında kentte yaşanabilecek sorunları önceden öngörerek müdahale planlarının daha etkin hazırlanmasını hedefliyor.

Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde geliştirilen sistem, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı bir karar destek platformu olarak tasarlanıyor. Belediyenin sahip olduğu yapı envanteri, ulaşım ağı, altyapı verileri, mikrobölgeleme çalışmaları ve diğer kentsel veriler sistem üzerinde bir araya getirilerek farklı deprem senaryolarının olası sonuçları analiz ediliyor.

Sadece bina hasarını değil, kentin tamamını analiz ediyor

İZMİR-SAFE’in en önemli özelliklerinden biri, deprem riskini yalnızca bina hasarları üzerinden değerlendirmemesi. Sistem; bina hasarlarının yanı sıra yolların kapanması, ulaşım ve erişilebilirlik, kritik hizmetlere ulaşım ile içme suyu ve atık su altyapısında meydana gelebilecek olası sorunları birlikte ele alıyor.

Örneğin, bir deprem senaryosunda ağır hasar görmesi beklenen binalar belirlendiğinde, bu yapıların çevredeki ulaşım ağı üzerindeki olası etkileri de hesaplanabiliyor. Bir yolun deprem nedeniyle kapanması durumunda itfaiye ve ambulansların hastanelere, sağlık tesislerine veya toplanma alanlarına ulaşımında yaşanabilecek değişiklikler de sistem üzerinden değerlendirilebiliyor.

Aynı bölgede içme suyu ve atık su altyapısında meydana gelebilecek olası hasarlar da diğer verilerle birlikte analiz edilerek afetin kent üzerindeki zincirleme etkilerinin daha kapsamlı şekilde görülmesi amaçlanıyor.

Deprem olmadan önce riskli bölgeler belirlenecek

İZMİR-SAFE yalnızca deprem sonrasında kullanılacak bir müdahale aracı olarak değil, afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarının da önemli bir parçası olarak geliştiriliyor.

Farklı deprem senaryolarının önceden modellenmesi sayesinde, hangi bölgelerde etkilerin yoğunlaşabileceği, ulaşımın nerelerde aksayabileceği ve kritik hizmetlerin hangi noktalarda risk altında kalabileceği görülebilecek.

Elde edilen analizlerin; afet öncesinde alınacak önlemlerin belirlenmesine, müdahale planlarının geliştirilmesine ve kent kaynaklarının daha etkin kullanılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Hedef daha dirençli bir İzmir

İZMİR-SAFE ile temel hedef, deprem meydana geldikten sonra ortaya çıkacak tabloya yalnızca müdahale etmek yerine, olası senaryoları önceden görerek kenti buna göre hazırlamak.

Bina, ulaşım ve altyapı verilerini aynı sistem üzerinde bir araya getiren karar destek platformunun, İzmir’in afetlere karşı dirençliliğinin artırılması ve olası depremlerde müdahale süreçlerinin daha hızlı ve etkin yürütülmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

İZMİR-SAFE, deprem riskinin yalnızca hasar üzerinden değil, kentin ulaşım, altyapı ve kritik hizmetleriyle birlikte değerlendirilmesini sağlayarak afet öncesi planlamaya veri temelli bir yaklaşım kazandırmayı amaçlıyor.